Nauwelijks minder incidenten op trein tijdens coronajaar 2020

10-10-2021

Hoewel het aantal treinreizigers fors terugviel, is het aantal gewelddadige incidenten op de trein in coronajaar 2020 nauwelijks lager dan in 2019. Hetzelfde geldt voor de interventies van Securail, de dienst die instaat voor de veiligheid in en buiten de trein. Dat blijkt uit cijfers opgevraagd door CD&V-Kamerlid Jef Van den Bergh bij minister van Mobiliteit Gilkinet (Ecolo).

Jef Van den Bergh: “Willen we het openbaar vervoer aantrekkelijk maken, dan is veiligheid in en rond de trein een cruciale voorwaarde, en dus een topprioriteit. Ondanks de coronacrisis is het aantal incidenten, diefstallen en gewelddaden op de trein amper afgenomen in 2020. Aangezien de cijfers van incidenten voor corona in stijgende lijn zaten, vraag ik dan ook blijvende aandacht voor veiligheid op de trein. Het personeelsbestand is momenteel nog altijd kleiner dan in het pre-coronatijdperk. De werving van 28 extra veiligheidsagenten bij Securail dit jaar is alvast een positieve stap.”

Het aantal interventies van Securail ligt 6% lager in 2020 (34.605) dan 2019 (36.629), maar wel hoger dan in 2016 (26.989) en 2017 (36.093). Tijdens de lockdown daalde het cijfer fors, zelfs tot minder dan de helft van 2019 in april. Vanaf juni steeg het aantal interventies opnieuw tot het niveau van 2019. Vanaf september 2020 intervenieerde Securail zelfs vaker dan in 2019 (17% vaker in november, 19% vaker in december).

Het aantal incidenten met agressie daalde met 12%, van 3.009 (2019) naar 2.646 (2020). Dit cijfer ligt wel nog steeds hoger dan in 2018 (2.548), 2017 (2.246) en 2016 (2.015). Een gelijkaardig patroon toont zich in het aantal gauwdiefstallen en gewelddadige diefstallen, dat daalde met 17%, van 1.694 (2019) naar 1.404 (2020), wat wel nog hoger is dan de cijfers in 2018 (1.372), 2017 (1.193) en 2016 (835).

Dat is opvallend gegeven de sterke daling van het aantal reizigers in 2020. In januari en februari lag het aantal reizigers weliswaar 4% hoger dan in dezelfde periode in 2019, maar vervolgens viel het cijfer tijdens de lockdown terug op 10% van het aantal reizigers vóór de coronacrisis. Tegen begin oktober steeg het aantal terug tot 68%, maar aan het einde van het jaar viel het terug tot 40%. Het aantal treinreizigers nam dus zeer sterk af, terwijl dit nauwelijks het geval is voor incidenten op de trein.

“Een mogelijke verklaring ligt in de tijdelijke opschorting van de controle op vervoersbewijzen tijdens de eerste lockdown. Deze controles werden hervat op 19 juni 2020. Wellicht hebben vele zwartrijders geprofiteerd van de opschorting om vervolgens verrast te worden door nieuwe controles vanaf 16 juni, met meer incidenten tot gevolg,” zegt Jef Van den Bergh. “Toch verklaart dit niet dat het aantal diefstallen nog opvallend hoog blijft, zeker met alle afstandsregels.”

Conflicten rond vervoersbewijzen behoren immers tot de belangrijkste oorzaken van gewelddadige incidenten (fysiek en verbaal). Andere aanleidingen zijn inbreuken op spoorwegvoorschriften, verstoord treinverkeer (zoals vertragingen) en ontevredenheid over een dienst van het personeel (bv. aan het loket).

In 2020 waren er 535 agenten aan het werk bij Securail. In 2021 wierf de dienst nog 26 veiligheidsagenten en twee oversten aan. Het aantal tuchtprocedures tegen agenten van Securail vertoont een dalende trend in de laatste vijf jaar. In 2019 (5) en 2020 (7) lag het cijfer beduidend lager dan in 2016 (40), 2017 (30) en 2018 (25).